Z okazji 15 lat partnerstwa na rzecz CSR w Polsce, Forum Odpowiedzialnego Biznesu wydało jubileuszową publikację. Miałam przyjemność napisania do niej artykułu na temat wolontariatu pracowniczego w Polsce. Przedruk znajdziecie poniżej, a tymczasem, zachęcam również do zapoznania się z całą publikacją „Biznes, który zmienia świat. 15 lat biznesu społecznie odpowiedzialnego w Polsce” (wyd. Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Warszawa 2015): https://odpowiedzialnybiznes.pl/wp-content/uploads/2015/12/Album-biznes-ktory-zmienia-swiat.pdf
Jedna z popularniejszych form zaangażowania społecznego firm, jednocześnie delikatna, subtelna i niełatwa. A jednak przyciągająca jak magnes. Wolontariat pracowniczy (employee volunteering). Dobrowolne działania pracowników na rzecz dobra publicznego, wspierane przez pracodawcę finansowo, logistycznie, rzeczowo czy merytorycznie.
Idea wolontariatu pracowniczego zrodziła się w nowojorskich korporacjach w latach 70., u nas zaś zagościła 10 lat temu (czyli wraz z początkiem lat 2004-2005). Przez ten czas ok. 70 firm wdrożyło swoje programy lub projekty wolontariackie. To zasługa m.in. obchodzonego w 2011 roku Europejskiego Roku Wolontariatu, przyznanych w 2012 roku nagród wolontariatu pracowniczego, upowszechnienia wyników badań i analiz dotyczących tego tematu („Menedżerowie 500 i odpowiedzialny biznes” Forum Odpowiedzialnego Biznesu, dwóch edycji „Ogólnopolskich Badań Wolontariatu Pracowniczego” Centrum Wolontariatu, raportu „Wolontariat pracowniczy w polskich firmach” ThinkThank i „Wolontariat pracowniczy w Polsce. Przewodnik dla biznesu” CSR Info) czy konkursów wyróżniających zaangażowanie społeczne biznesu (Dobroczyńca Roku, Barwy Wolontariatu, Mocni Wizerunkiem).
To również – a może przede wszystkim – zasługa dobrych przykładów firm (takich jak Citi Handlowy i Orange Polska), które od lat z powodzeniem prowadzą tego typu programy. Nie bez znaczenia jest także wkład organizacji pozarządowych promujących temat w Polsce, takich jak chociażby Centrum Wolontariatu (przez wiele lat realizujące program Wolontariat Biznesu), Akademia Rozwoju Filantropii w Polsce (z Koalicją Prezesi Wolontariusze) czy Forum Odpowiedzialnego Biznesu (które w 2009 roku wspólnie z praktykami z biznesu wydało biblię dla fi rm zaczynających przygodę z wolontariatem – „Firma = zaangażowanie”).
A jak właściwie wygląda wolontariat pracowniczy w Polsce? To przede wszystkim tzw. wolontariat czasu (serca). Wolontariusze z biznesu najczęściej pomagają dzieciom (94%), społecznościom lokalnym (80%) i osobom z niepełnosprawnościami (71%). Do tego celu niejednokrotnie wykorzystują granty przyznawane przez pracodawcę.
Zarówno na świecie, jak i w Polsce wolontariat pracowniczy ewoluuje. Przede wszystkim wychodzi poza biznes i zaczyna być realizowany na uczelniach czy w administracji publicznej. Poza tym rozwija się wolontariat kompetencyjny, rodzinny i mikrowolontariat. I choć wciąż brakuje badań dotyczących trwałości zmiany społecznej wywołanej przez działania wolontariackie, to nie ma wątpliwości co do ogromnej wartości wolontariatu pracowniczego. To często dzięki niemu pracownicy rozpoczynają swoją przygodę z aktywnościami społecznymi, wiążą się mocniej z firmą, zyskują inną motywację do pracy. Z kolei pracodawca rozwija kompetencje swoich pracowników, wzmacnia swój wizerunek wewnątrz i na zewnątrz firmy, lepiej rozumie i odpowiada na potrzeby lokalnej społeczności.