30 października 2024 r. w Poznaniu odbył się Greenpact European ESG Summit. Miałam przyjemność poprowadzenia tam panelu „Równość kluczem do zrównoważenia”. Poniżej dzielę się moją krótką notatką z wydarzenia. Na końcu też znajdziesz ciekawą polecajkę książkową.
Wizja rozwoju świata zawarta w #Agenda 2030 koncentruje się na 5 wielkich zmianach transformacyjnych, określonych jako zasada 5 P (People, Planet, Prosperity, Peace, Partnership). Absolutnie każda z tych zmian jest nierozłącznie związana z równością i włączeniem. W opisach każdej z nich pojawiają się takie stwierdzenia jak: docieranie do grup wykluczonych, tworzenie warunków i możliwości korzystania z powszechnych praw człowieka i osiągnięć gospodarczych przez wszystkich ludzi, model rozwoju sprzyjający większemu włączeniu społecznemu, zapewnienie inkluzywnego rozwoju, budowanie pokoju oraz skutecznych i sprawiedliwych (…) instytucji gwarantujących (…) włączenie społeczne etc.
Jednocześnie realizacja Celów Zrównoważonego Rozwoju (szczególnie tych związanych z niwelowaniem nierówności) nie idzie najlepiej. Zaledwie 16% celów jest na dobrej drodze do osiągnięcia do 2030 r., a 84% wykazuje ograniczony lub odwrócony postęp. Kluczowe cele Agendy 2030 takie jak chociażby SDG 2 (Zero Głodu) oraz SDG 16 (Pokój, Sprawiedliwość i Silne Instytucje) stanowią szczególne wyzwanie.
O równości jako kluczu do zrównoważenia rozmawiałam podczas panelu na Greenpact – European ESG Summit 2024 w Poznaniu. Moimi rozmówcami byli:
- Marianna Wartecka, dyrektorka partnerstw i rzecznictwa oraz członkini zarządu Fundacji Ocalenie
- Prof. Jarema Drozdowicz, pedagog, antropolog i socjolog edukacji, pracujący w Zakładzie Edukacji Wielokulturowej i Badań nad Nierównościami Społecznymi na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Dr Cezary Pachnik – ekspert prawny w Zespole Prawa Administracyjnego i Gospodarczego w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich.
Podczas panelu rozmawialiśmy m.in. o tym:
- jak wyglądają nierówności w Polsce oraz jakie mają znaczenie dla naszej gospodarki, życia społecznego i konkretnych grup? Było m.in. o nierównościach dochodowych (które w Polsce należą do jednych z największych w Europie), sytuacji osób starszych, wykluczeniu osób migranckich, nierównościach infrastrukturalnych, zróżnicowanej sytuacji osób na wsiach i w miastach, w tym o wykluczeniu komunikacyjnym. Wybrzmiało, że nierówności mają tendencję do pogłębiania się – mniejsze możliwości dostępu w jednej dziedzinie wpływają na ograniczony dostęp do innych dóbr. Dyskryminacja krzyżowa jest powszechna, gdy mówimy o nierównym traktowaniu.
- czy edukacja jest nadal trampoliną do awansu społecznego? Pani Marianna Wartecka opowiedziała o doświadczeniu pracy z osobami migranckimi i sytuacjach, w których edukacja staje nie tyle trampoliną, co boją ratunkową – elementem, który pozwala nie wypaść z systemu i zapobiec nawarstwianiu się nierówności. Prof. Jarema Drozdowicz opowiedział o niskiej mobilności społecznej w Polsce, konieczności przemodelowania systemu nauczania, dobrych praktykach z krajów skandynawskich oraz kompetencjach przyszłości i włączającej edukacji. Z kolei dr Cezary Pachnik odniósł się do wykluczenia komunikacyjnego jako tego, który negatywnie wpływa na wybór i szanse pełnego korzystania z możliwości edukacyjnych.
- co możemy zrobić dziś, by przyczyniać się do zwiększenia równości w naszych organizacjach, w naszym społeczeństwie? Projektując różne rozwiązania, przede wszystkim należy pamiętać o ludziach. Nie chodzi tylko o tworzenie dokumentów, polityk – najważniejszy jest „czynnik miękki”.
Osobom zainteresowanym tematem nierówności w Polsce ogromnie polecam książkę „Nierówności po polsku. Dlaczego trzeba się nimi zająć, jeśli chcemy dobrej przyszłości nad Wisłą” autorstwa Pawła Bukowskiego, Jakuba Sawulskiego i Michała Brzezińskiego.
